Norma ISO dla prostego języka. Co oznacza dla marketingowców?

„ISO 24495-1:2023 Plain language – Part 1: Governing principles and guidelines” to pełna nazwa normy ISO dla prostego języka. Zawiera podstawowe zasady i wytyczne opracowywania dokumentów w prostym języku. Dla content marketingowców jest to pożądany standard, jak komunikować, by odbiorca szybko i dobrze zrozumiał przekaz. 

Z tego wpisu dowiesz się: 

• czym jest norma ISO dla prostego języka, 
• kto może z niej skorzystać, 
• do jakich rodzajów komunikacji jest przeznaczona,
• czy norma ISO plain language jest po polsku, 
• jak ją wykorzystać w praktyce. 

Przejrzystości nie można improwizować ani zakładać. Jest ona konstruowana metodycznie i oceniana z punktu widzenia czytelnika. Takie jest główne przesłanie i wartość normy ISO 24495-1:2023, która dotyczy prostego języka.  

Czym jest norma ISO plain language?

Norma ISO o prostym języku to standard opracowany przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO). Dokument ten określa jasne zasady tworzenia tekstów, które są zrozumiałe dla każdego.

Jak powstała norma?

Pomysł na stworzenie standardu narodził się w 2007 roku. Z inicjatywą wyszły trzy organizacje:

• PLAIN (Plain Language Association International),
• Clarity,
• Center for Plain Language.

Wspólnie stworzyły one Międzynarodową Federację Prostego Języka (IPLF). W 2018 roku Federacja rozpoczęła rozmowy z komitetem standaryzacyjnym z Australii, który oficjalnie uruchomił cały projekt. Gotowy dokument pojawił się na stronie ISO w czerwcu 2023 roku.

Gdzie warto ją stosować?

Norma jest kluczowa wszędzie tam, gdzie piszesz do ogółu społeczeństwa – w tym również w content marketingu. ISO zaleca, aby każdy twórca tekstów korzystał z tych wytycznych w codziennej pracy.

3 ważne fakty o normie ISO:

• Jest płatna – dostęp do niej możesz kupić bezpośrednio na oficjalnej stronie ISO.
• Nie jest certyfikowana – zawiera wytyczne i wskazówki, a nie bezwzględne nakazy prawno-techniczne.
• Nie dotyczy języka łatwego (ETR) – prosty język służy masowemu odbiorcy. Teksty łatwe do czytania i zrozumienia (Easy-to-Read) tworzy się dla osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Kto może skorzystać z normy ISO?

Norma ISO powstała z myślą o każdym specjaliście, który tworzy dokumenty lub pomaga w ich przygotowaniu. Do tego grona należą oczywiście marketingowcy, ale lista odbiorców jest znacznie dłuższa.

Dla kogo są te wytyczne?

Z normy z powodzeniem skorzystają:

• twórcy i menedżerowie treści (contentu),
• redaktorzy oraz zawodowi pisarze,
• architekci i projektanci informacji,
• menedżerowie ds. informacji oraz kierownicy projektów contentowych,
• prawnicy i autorzy projektów legislacyjnych,
• specjaliści ds. public relations (PR) oraz autorzy tekstów technicznych,
• tłumacze oraz specjaliści UX (user experience).

Gdzie i kiedy warto stosować prosty język?

Oficjalne wytyczne ISO wskazują, że prosty język jest niezbędny w dokumentach dla ogółu społeczeństwa. W marketingu i biznesie oznacza to przede wszystkim teksty, które kierujesz do swoich konsumentów lub pracowników.

Zasady te idealnie sprawdzą się w codziennej komunikacji. Wykorzystasz je, gdy tworzysz:

• strony produktowe,
• newslettery i mejle,
• wpisy na bloga i komunikaty w mediach społecznościowych,
• treści do intranetu lub komunikacji wewnętrznej.

Dlaczego to się opłaca? Korzyści z normy ISO

Szeroko zakrojone badania potwierdzają, że pisanie prostym językiem oszczędza czas oraz pieniądze – zarówno Twoich czytelników, jak i całej organizacji.

Co jeszcze zyskasz?

• Szybsze tłumaczenia – proste teksty tłumaczy się znacznie sprawniej i taniej.
• Nowoczesne dokumenty prawne – prosty język to jeden z głównych filarów upraszczania aktów prawnych. Stosuje się go w globalnym trendzie zwanym legal design, który pomaga tworzyć przyjazne i czytelne umowy czy regulaminy. 

Do jakich rodzajów komunikacji stosuje się normę? 

ISO celowo ograniczyło tę normę do informacji drukowanych oraz cyfrowych, które składają się głównie z tekstu. Organizacja zaznacza jednak, że z tych zasad z powodzeniem mogą korzystać także twórcy podcastów czy filmów. 

W Contelii idziemy o krok dalej. Traktujemy ten dokument jako doskonałe źródło dobrych praktyk dla każdego rodzaju komunikacji – nie tylko tej pisanej. 

Czy norma ISO plain language jest dostępna po polsku? 

Oficjalnie norma dla prostego języka ukazała się tylko w dwóch językach: angielskim i francuskim. Nie przeszkadza to jednak w tym, aby pisać według niej po polsku. Dokument zawiera uniwersalne wskazówki dla większości języków pisanych. Jedyne, czego w nim brakuje, to polskich przykładów. 

Nie czekaliśmy, aż Polski Komitet Normalizacyjny oficjalnie przetłumaczy ten dokument – wzięliśmy sprawy w swoje ręce! Kupiliśmy normę i sami przetłumaczyliśmy ją na język polski. W Contelii stosujemy się do jej wytycznych już od sierpnia 2024 roku. 

Norma ISO dla prostego języka – jak stosować ją w praktyce? 

Norma ISO to rewelacyjny przewodnik po świecie prostego języka. Sam dokument jest niezwykle przejrzysty – znajdziesz w nim gotowe zasady oraz praktyczną listę kontrolną. Jak te wytyczne wyglądają w codziennej pracy?  

1. Postaw czytelnika w centrum uwagi 

Według ISO najważniejszy jest Twój odbiorca! Podczas pisania zawsze pamiętaj o potrzebach, wiedzy i emocjach czytelnika.  

Ważne: Twoje teksty mogą mieć kilku różnych odbiorców. Na przykład formularz podatkowy czyta zarówno podatnik (odbiorca główny), jak i urzędnik skarbowy (odbiorca drugorzędny). W takiej sytuacji zawsze dawaj pierwszeństwo potrzebom głównego czytelnika.  

2. Zadbaj o wygląd tekstu (projektowanie informacji) 

Prosty język to nie tylko słowa, ale też grafika. Osobne wytyczne w normie podpowiadają, jak poprawnie projektować elementy wizualne. Dowiesz się z nich, jak dopasować:  

• czytelną typografię (wielkość i rodzaj czcionki),  
• jasne tabele, wykresy i infografiki,  
• ikony oraz multimedia.  

3. Testuj i oceniaj swoje treści 

Samo napisanie tekstu to dopiero połowa sukcesu. Norma wyraźnie podkreśla: aby mieć pewność, że komunikat jest jasny, musisz go ocenić. Badaj swoje dokumenty na każdym etapie ich życia – na przykład testując je na żywo z potencjalnymi czytelnikami.  

Co przyniesie przyszłość?  

Ruch prostego języka dynamicznie się rozwija. W Brukseli wystartowały już prace nad drugą częścią normy (ISO 24495-2), która w całości skupi się na upraszczaniu skomplikowanego języka prawnego. 

Tymczasem te zasady już teraz ratują firmy w nietypowych branżach. We Francji prosty język na dobre trafił do szkoleń z cyberbezpieczeństwa! Dokumenty pisane według normy ISO mają chronić pracowników przed internetowymi oszustwami i atakami hakerów.

ISO 24495-1:2023 – Plain language — Part 1: Governing principles and guidelines.

ISO STANDARD – International Plain Language Federation (iplfederation.org).

Formation et langage clair en cybersécurité : maîtriser le facteur de risque humain en deux temps – INCYBER NEWS.

Pisanie może być prostsze 

Dosłownie. Pokażemy Wam narzędzia i zasady, dzięki którym komunikacja w firmie stanie się czytelniejsza. 

Sprawdź nasze szkolenie!